Piotrków Trybunalski - nowy cmentarz żydowski

Posty: 17492
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Piotrków Trybunalski - nowy cmentarz żydowski

Postautor: Karolina Kot » czwartek 21 wrz 2017, 21:11

Na północ od centrum Piotrkowa Trybunalskiego, u zbiegu ulic Spacerowej i Krętej, na przedmieściach zwanych pierwotnie Zagórkami, zlokalizowany jest jeden z najciekawszych cmentarzy żydowskich, jakie dotychczas dane mi było oglądać.
Nekropolia została założona w roku 1781, zastępując stary kirkut, zlokalizowany obok synagogi, a jej obszar, obecnie otoczony niemal kompletnym, ceglanym murem, był wielokrotnie powiększany, zajmując ostatecznie obszar 3,5 hektara.
Najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z roku 1784.
Na szczególną uwagę zasługuje oryginalna brama cmentarna z umieszczonymi w jej sąsiedztwie hebrajskimi napisami wykonanymi z dekoracyjnie ułożonych cegieł.
Do dziś przetrwał także dom opiekuna kirkutu.
W dniu 27 grudnia 1989 cmentarz został wpisany do rejestru zabytków pod numerem 408.

Lokalizacja
Załączniki
Mur i brama (1).JPG
Mur i brama (1).JPG (118.62 KiB) Przejrzano 2074 razy
Mur i brama (4).JPG
Mur i brama (4).JPG (133.07 KiB) Przejrzano 2074 razy
Mur i brama (3).JPG
Mur i brama (3).JPG (127.42 KiB) Przejrzano 2074 razy
Mur i brama (2).JPG
Mur i brama (2).JPG (113.83 KiB) Przejrzano 2074 razy
Dom na cmentarzu.JPG
Dom na cmentarzu.JPG (132.37 KiB) Przejrzano 2074 razy
Mur i brama (5).JPG
Mur i brama (5).JPG (107.95 KiB) Przejrzano 2074 razy
Mur i brama (6).JPG
Mur i brama (6).JPG (116.51 KiB) Przejrzano 2074 razy
Mur i brama (8).JPG
Mur i brama (8).JPG (56.13 KiB) Przejrzano 2074 razy
Mur i brama (7).JPG
Mur i brama (7).JPG (117.36 KiB) Przejrzano 2074 razy
Mur i brama (13).JPG
Mur i brama (13).JPG (125.29 KiB) Przejrzano 2074 razy
Mur i brama (12).JPG
Mur i brama (12).JPG (132.22 KiB) Przejrzano 2074 razy
Mur i brama (11).JPG
Mur i brama (11).JPG (89.16 KiB) Przejrzano 2074 razy
Mur i brama (10).JPG
Mur i brama (10).JPG (105.63 KiB) Przejrzano 2074 razy
Mur i brama (9).JPG
Mur i brama (9).JPG (57.73 KiB) Przejrzano 2074 razy
Mur i brama (14).JPG
Mur i brama (14).JPG (131.21 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (1).JPG
Cmentarz żydowski (1).JPG (115.26 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (3).JPG
Cmentarz żydowski (3).JPG (109.37 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (2).JPG
Cmentarz żydowski (2).JPG (110.13 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (4).JPG
Cmentarz żydowski (4).JPG (115.39 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (7).JPG
Cmentarz żydowski (7).JPG (107.08 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (6).JPG
Cmentarz żydowski (6).JPG (112.22 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (5).JPG
Cmentarz żydowski (5).JPG (116.25 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (12).JPG
Cmentarz żydowski (12).JPG (104.48 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (11).JPG
Cmentarz żydowski (11).JPG (104.13 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (10).JPG
Cmentarz żydowski (10).JPG (85.07 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (9).JPG
Cmentarz żydowski (9).JPG (117.54 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (8).JPG
Cmentarz żydowski (8).JPG (109.93 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (17).JPG
Cmentarz żydowski (17).JPG (86.63 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (16).JPG
Cmentarz żydowski (16).JPG (100.9 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (15).JPG
Cmentarz żydowski (15).JPG (87.25 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (14).JPG
Cmentarz żydowski (14).JPG (103.25 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (13).JPG
Cmentarz żydowski (13).JPG (109.65 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (20).JPG
Cmentarz żydowski (20).JPG (109 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (19).JPG
Cmentarz żydowski (19).JPG (106.74 KiB) Przejrzano 2074 razy
Cmentarz żydowski (18).JPG
Cmentarz żydowski (18).JPG (103.7 KiB) Przejrzano 2074 razy
Archiwalne zdjęcie z Wikimapii.jpg
Archiwalne zdjęcie z Wikimapii.jpg (85.84 KiB) Przejrzano 2073 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 17492
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Piotrków Trybunalski - nowy cmentarz żydowski

Postautor: Karolina Kot » czwartek 21 wrz 2017, 21:41

Pomimo zniszczeń wojennych na terenie cmentarza zachowało się około trzech tysięcy macew, przeważnie wykonanych z piaskowca lub marmuru. Odnajdziemy na nich religijne symbole i inskrypcje nagrobne, zapisane w języku hebrajskim, niemieckim, a czasami także rosyjskim i polskim. Wyraźnie czytelny jest podział na kwatery kobiece i męskie.
Wiele pięknych i wiekowych pomników obejrzeć można w najstarszej części nekropolii, zapomnianej dziś i zarośniętej, zlokalizowanej na niewielkim wzniesieniu.
Zapuściłam się i tam, pomimo bujnej, letniej zieleni, która opanowała to miejsce.

Symbolika płaskorzeźb umieszczonych na macewach jest oszałamiająca. Znajdziemy tu wiele prawdziwych dzieł sztuki.
Tak prezentowała się starsza część cmentarza w sierpniu 2017 roku:
Załączniki
Stara część cmentarza (4).JPG
Stara część cmentarza (4).JPG (46.67 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (3).JPG
Stara część cmentarza (3).JPG (89.9 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (2).JPG
Stara część cmentarza (2).JPG (109.68 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (1).JPG
Stara część cmentarza (1).JPG (116.95 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (5).JPG
Stara część cmentarza (5).JPG (108.6 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (6).JPG
Stara część cmentarza (6).JPG (87.02 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (7).JPG
Stara część cmentarza (7).JPG (113.53 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (8).JPG
Stara część cmentarza (8).JPG (101.43 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (9).JPG
Stara część cmentarza (9).JPG (110.08 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (10).JPG
Stara część cmentarza (10).JPG (38.14 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (14).JPG
Stara część cmentarza (14).JPG (68.62 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (13).JPG
Stara część cmentarza (13).JPG (74.12 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (12).JPG
Stara część cmentarza (12).JPG (54.71 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (11).JPG
Stara część cmentarza (11).JPG (59.27 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (18).JPG
Stara część cmentarza (18).JPG (98.88 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (17).JPG
Stara część cmentarza (17).JPG (114.03 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (16).JPG
Stara część cmentarza (16).JPG (105.38 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (15).JPG
Stara część cmentarza (15).JPG (76.28 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (22).JPG
Stara część cmentarza (22).JPG (81.58 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (21).JPG
Stara część cmentarza (21).JPG (91.53 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (20).JPG
Stara część cmentarza (20).JPG (117.81 KiB) Przejrzano 2072 razy
Stara część cmentarza (19).JPG
Stara część cmentarza (19).JPG (118 KiB) Przejrzano 2072 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 17492
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Piotrków Trybunalski - nowy cmentarz żydowski

Postautor: Karolina Kot » czwartek 21 wrz 2017, 21:54

Teren kirkutu w czasie wojny był także sceną masowych egzekucji. Wśród zabytkowych macew natrafimy tu także na symboliczne zbiorowe mogiły ofiar Holocaustu, upamiętniające tragiczny los około 30 000 Żydów z Piotrkowa i okolic, a także na dwa masowe groby. Jeden kryje szczątki ofiar rozstrzelanych w tym miejscu w czasie wojny, drugi został utworzony po przeniesieniu na teren cmentarza ciał około 3000 osób, spoczywających wcześniej w masowych grobach w podpiotrkowskim Lesie Wolborskim.
Wzruszającym świadectwem tamtych tragicznych chwil są ślady po kulach, które zauważyłam na jednym z kamieni nagrobnych.
Ślady po kulach na nagrobku.JPG
Ślady po kulach na nagrobku.JPG (105.6 KiB) Przejrzano 2071 razy



Na nowszej części nekropolii, poza upamiętnieniami ofiar Holocaustu, zwracają uwagę duże połacie pól grobowych pozbawionych nagrobków. Pomniki zostały skradzione w czasie wojny (chociaż zapewne i po niej podobne sytuacje mogły mieć miejsce) i użyto wtórnie, najczęściej do celów budowlanych lub do utwardzania dróg.
Z nagrobków odzyskanych przy prowadzonych na terenie miasta współczesnych remontach ulic utworzone zostało lapidarium, zlokalizowane nieopodal wejścia.
Nawet podczas mojej wizyty na cmentarzu zauważyłam opartą o bramę macewę, którą ktoś znalazł na terenie miasta przywiózł tam, gdzie powinna się znajdować.
Załączniki
Nowa część cmentarza (1).JPG
Nowa część cmentarza (1).JPG (58.78 KiB) Przejrzano 2071 razy
Nowa część cmentarza (2).JPG
Nowa część cmentarza (2).JPG (127.34 KiB) Przejrzano 2071 razy
Nowa część cmentarza (3).JPG
Nowa część cmentarza (3).JPG (109.43 KiB) Przejrzano 2071 razy
Nowa część cmentarza (5).JPG
Nowa część cmentarza (5).JPG (109.75 KiB) Przejrzano 2071 razy
Nowa część cmentarza (7).JPG
Nowa część cmentarza (7).JPG (108.06 KiB) Przejrzano 2071 razy
Nowa część cmentarza (6).JPG
Nowa część cmentarza (6).JPG (111.6 KiB) Przejrzano 2071 razy
Nowa część cmentarza (8).JPG
Nowa część cmentarza (8).JPG (76.53 KiB) Przejrzano 2071 razy
Nowa część cmentarza (9).JPG
Nowa część cmentarza (9).JPG (93.26 KiB) Przejrzano 2071 razy
Nowa część cmentarza (11).JPG
Nowa część cmentarza (11).JPG (75.25 KiB) Przejrzano 2071 razy
Nowa część cmentarza (10).JPG
Nowa część cmentarza (10).JPG (75.3 KiB) Przejrzano 2071 razy
Tablica upamiętniająca ofiary Holocaustu (1).JPG
Tablica upamiętniająca ofiary Holocaustu (1).JPG (45.83 KiB) Przejrzano 2071 razy
Tablica upamiętniająca ofiary Holocaustu (2).JPG
Tablica upamiętniająca ofiary Holocaustu (2).JPG (57.49 KiB) Przejrzano 2071 razy
Tablica upamiętniająca ofiary Holocaustu (3).JPG
Tablica upamiętniająca ofiary Holocaustu (3).JPG (108.43 KiB) Przejrzano 2071 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 17492
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Piotrków Trybunalski - nowy cmentarz żydowski

Postautor: Karolina Kot » czwartek 21 wrz 2017, 22:33

Znajdziemy tu także kilka grobowców, tzw. oheli, w których pochowano cadyków m.in. z Wolborza, Radoszyc czy Rozprzy. Obiekty te, zniszczone podczas Holocaustu, zostały odbudowane w roku 2004 na oryginalnych fundamentach.
W ich pobliżu w czasie wojny grupa żydowskiej młodzieży ukryła święte księgi, wykradzione z narażeniem życia z piotrkowskiej synagogi, chroniąc je w ten sposób przed zbezczeszczeniem.

W pierwszym grobowcu od lewej spoczął rabin Meir Menachem Finkler z Radoszyc (1862 - 1912).
W środkowym pochowany został rabin Isachar Dov-Ber Hacohen z Wolborza (1803 - 1878).
W ostatnim spoczywa cadyk Menachem Moshe Weltfried z Rozprzy (1841 - 1918).

W pewnym oddaleniu od trzech wymienionych wyżej grobowców, w sąsiedztwie starszej części kirkutu, można dostrzec jeszcze jeden starannie odbudowany ohel, należący do Chaima Dawida Bernarda, syna Isachara Bera z Działoszyna. Zmarł on w dniu 4 lutego 1858 roku (20 szewat 5618 roku), a za życia był cadykiem i lekarzem uznawanym za cudotwórcę.
Był uczniem Jakowa Icchaka Horowica, "Widzącego z Lublina". Chasydem został pod wpływem samego Dawida Biedermana z Lelowa.
Załączniki
Odbudowane ohele.JPG
Odbudowane ohele.JPG (128.83 KiB) Przejrzano 2071 razy
Meir Menachem Finkler z Radoszyc (1).JPG
Meir Menachem Finkler z Radoszyc (1).JPG (61.66 KiB) Przejrzano 2071 razy
Meir Menachem Finkler z Radoszyc (2).JPG
Meir Menachem Finkler z Radoszyc (2).JPG (43.96 KiB) Przejrzano 2071 razy
Meir Menachem Finkler z Radoszyc (3).JPG
Meir Menachem Finkler z Radoszyc (3).JPG (44.43 KiB) Przejrzano 2071 razy
Meir Menachem Finkler z Radoszyc (5).JPG
Meir Menachem Finkler z Radoszyc (5).JPG (25.52 KiB) Przejrzano 2071 razy
Meir Menachem Finkler z Radoszyc (4).JPG
Meir Menachem Finkler z Radoszyc (4).JPG (41.87 KiB) Przejrzano 2071 razy
Rabbi Isachar Dov-Ber Hacohen z Wolborza (1).JPG
Rabbi Isachar Dov-Ber Hacohen z Wolborza (1).JPG (39.02 KiB) Przejrzano 2071 razy
Rabbi Isachar Dov-Ber Hacohen z Wolborza (4).JPG
Rabbi Isachar Dov-Ber Hacohen z Wolborza (4).JPG (104.66 KiB) Przejrzano 2071 razy
Rabbi Isachar Dov-Ber Hacohen z Wolborza (3).JPG
Rabbi Isachar Dov-Ber Hacohen z Wolborza (3).JPG (47.56 KiB) Przejrzano 2071 razy
Rabbi Isachar Dov-Ber Hacohen z Wolborza (2).JPG
Rabbi Isachar Dov-Ber Hacohen z Wolborza (2).JPG (22.46 KiB) Przejrzano 2071 razy
Menachem Moshe Weltfried z Rozprzy (1).JPG
Menachem Moshe Weltfried z Rozprzy (1).JPG (98.86 KiB) Przejrzano 2071 razy
Menachem Moshe Weltfried z Rozprzy (2).JPG
Menachem Moshe Weltfried z Rozprzy (2).JPG (39.05 KiB) Przejrzano 2071 razy
Menachem Moshe Weltfried z Rozprzy (4).JPG
Menachem Moshe Weltfried z Rozprzy (4).JPG (22.89 KiB) Przejrzano 2071 razy
Menachem Moshe Weltfried z Rozprzy (3).JPG
Menachem Moshe Weltfried z Rozprzy (3).JPG (26.21 KiB) Przejrzano 2071 razy
Ohel Chaima Dawida Bernarda  (1).JPG
Ohel Chaima Dawida Bernarda (1).JPG (106.03 KiB) Przejrzano 2071 razy
Ohel Chaima Dawida Bernarda  (2).JPG
Ohel Chaima Dawida Bernarda (2).JPG (51.35 KiB) Przejrzano 2071 razy
Ohel Chaima Dawida Bernarda  (3).JPG
Ohel Chaima Dawida Bernarda (3).JPG (100.59 KiB) Przejrzano 2071 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 17492
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Piotrków Trybunalski - nowy cmentarz żydowski

Postautor: Karolina Kot » czwartek 21 wrz 2017, 23:15

Na zakończenie fotorelacji kilka zdjęć z lotu ptaka, wykonanych na szybko przez Muninna Fali.
Na fotografiach lotniczych doskonale widać, jak ogromna była skala kradzieży macew z terenu kirkutu. Dziś pozostały po nich całe połacie pustego trawnika.
Załączniki
Cmentarz żydowski (1).jpg
Cmentarz żydowski (1).jpg (117.38 KiB) Przejrzano 2070 razy
Cmentarz żydowski (2).jpg
Cmentarz żydowski (2).jpg (118.58 KiB) Przejrzano 2070 razy
Cmentarz żydowski (3).jpg
Cmentarz żydowski (3).jpg (120.32 KiB) Przejrzano 2070 razy
Cmentarz żydowski (4).jpg
Cmentarz żydowski (4).jpg (116.82 KiB) Przejrzano 2070 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Województwo łódzkie”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość