Łódź - repery

Posty: 16956
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Łódź - repery

Postautor: Karolina Kot » czwartek 10 lis 2016, 19:48

Na założenie tego tematu natchnęły mnie informacje przeczytane na stronie Urzędu Miasta Łodzi. Znajduje się tam między innymi świetny artykuł autorstwa pana Zdzisława Szambelana, który pozwolę sobie poniżej zacytować.

90 LAT ŁÓDZKIEJ GEODEZJI

Początki łódzkiej służby geodezyjnej

Powołanie do życia łódzkiej służby geodezyjnej uwarunkowane było potrzebami miasta, które od połowy XIX w. przeszło okres żywiołowego rozwoju gospodarczego, połączonego z dużym napływem ludności, i które dwukrotnie powiększyło swój obszar po inkorporacji chaotycznie zabudowanych osiedli obrzeżnych w 1906 i 1915 roku. Włączenie silnie zurbanizowanych przedmieść (wsi), m.in. Bałut i Chojen, liczących łącznie 130 tys. mieszkańców, spowodowało chaos w układzie przestrzennym Łodzi i zmusiło Magistrat do podjęcia prac związanych z ich przebudową i regulacją. Równie ważnym problemem było sanitarne zaniedbanie miasta, ze względu na dokuczliwy brak wodociągów i kanalizacji.

Do opracowania planów zabudowy i regulacji układu przestrzennego Łodzi, a także szczegółowych projektów wodociągowych i kanalizacyjnych, potrzebne były dokładne mapy sytuacyjno-wysokościowe, opracowane na podstawie bezpośrednich pomiarów opartych o poziomą i wysokościową osnowę geodezyjną. W związku z tym, na początku 1918 r., Rada Miejska podjęła uchwałę o utworzeniu Oddziału Pomiarów w Magistracie m. Łodzi. Obowiązki naczelnika oddziału powierzono pochodzącemu z Wilna inżynierowi geodecie Franciszkowi Walickiemu, którego zadaniem było zorganizowanie i przeprowadzenie robót pomiarowych.

Franciszek Walicki był doświadczonym geodetą, posiadającym dużą wiedzę w zakresie pomiarów miejskich. Studia miernicze ukończył w 1899 r. na Wydziale Inżynierii Politechniki Lwowskiej. Od 1900 r. kierował Wydziałem Pomiarów miasta Wilna, ujawniając duży talent organizacyjny i fachowość. Jego prace geodezyjne o charakterze podstawowym, wykonane w Wilnie, uznane zostały - ze względu na rozwiązania techniczne i uzyskane dokładności - za najlepsze z przeprowadzonych dotychczas na terenie Cesarstwa Rosyjskiego.

Oddział Pomiarów rozpoczął pracę 1 lipca 1918 r. i zajął się w pierwszym rzędzie projektem miejskiej sieci triangulacyjnej, który został opracowany przez inż. Franciszka Walickiego w sierpniu 1918 r. Sieć tworzyło osiem punktów położonych wokół miasta, na jego obrzeżach, i punkt centralny układu, którym był krzyż na wieży kościoła pw. Podwyższenia Św. Krzyża przy zbiegu ulic Sienkiewicza i Przejazd (Tuwima). Założono też podstawę (bazę) sieci triangulacyjnej, o długości 1919.24 m, przebiegającą ulicą Zagajnikową (Kopcińskiego) od skrzyżowania z ul. Rokicińską (al. Piłsudskiego) do ul. Średniej (Pomorska). Krańcowe punkty bazy, oznaczone literami „Bn" (północny) i „Bs" (południowy), w sposób naturalny uzupełniały sieć triangulacyjną. 17 września 1918 r. oba końce podstawy (bazy) zabudowano osadzonymi w ziemi bliźniaczymi znakami betonowymi z żeliwnymi trzpieniami, opatrzonymi betonowymi pokrywami z dużym, wyżłobionym napisem: „TRYANGULACJA - 17 IX 1918 - PODSTAWA". Sześciokrotny pomiar długości bazy, do którego użyto pięciometrowych drewnianych łat, przeprowadził w czasie 11. dni roboczych inż. Wacław Bobrowski, zastępca naczelnika Walickiego, mając do pomocy technika Włodzimierza Jastrzębskiego i sześciu pracowników pomiarowych. Prace polowe ukończono 7 listopada 1918 r., tuż przed zakończeniem I wojny światowej i odzyskaniem niepodległości przez Polskę.

Poważnym problemem dla młodego Oddziału Pomiarów był brak sprzętu, szczególnie teodolitów, oraz niedostatek kadry technicznej, liczącej wówczas tylko siedmiu inżynierów i techników. W celu rozwiązania tych trudności Franciszek Walicki zwrócił się z prośbą o pomoc do szefa Instytutu Wojskowo - Geograficznego w Warszawie. 2 lipca 1919 r. przybyło do Łodzi z czterema teodolitami sześciu oficerów - triangulatorów, słuchaczy oficerskich kursów mierniczych, oddelegowanych wraz z siedmioma szeregowymi żołnierzami do pomiaru kątów sieci triangulacyjnej. Dzięki ich pomocy udało się przeprowadzić obserwacje kątowe na punktach sieci podstawowej jeszcze w tym samym roku a w następnych sezonach letnich dokonać pomiaru kątów na punktach drugiego i trzeciego rzędu.

Równolegle trwały prace przy zakładaniu sieci znaków wysokościowych, których rzędne miały być określone w wyniku niwelacji precyzyjnej. Zaprojektowano 45 ciągów niwelacyjnych o łącznej długości ok. 78 km, tworzących 17 zamkniętych poligonów (pól), 30 reperów węzłowych i ok.700 reperów w całej sieci. Czynności pomiarowe wykonano od maja do grudnia 1919 r., przyjmując za punkt wyjściowy centralnie położony reper osadzony w ścianie narożnej kamienicy, położonej przy zbiegu ulic Przejazd (Tuwima) i Sienkiewicza. Wysokości reperów obliczono w odniesieniu do zera mareografu w Kronsztadzie.

Wiosną 1920 r. przystąpiono do zakładania ciągów poligonometrycznych, stabilizując punkty położone w centralnej części miasta znakami żeliwnymi a w pozostałej części znakami betonowymi. Łącznie osadzono ponad 2000 znaków, po czym przystąpiono do pomiaru kątów na tych punktach. Pomiar długości boków ciągów poligonometrycznych wykonano - podobnie jak pomiar bazy - drewnianymi łatami, przy zastosowaniu metody schodkowej. Również i w tych pracach uczestniczyli oficerowie i szeregowi żołnierze oddelegowani do Łodzi przez Instytut Wojskowo-Geograficzny w Warszawie.

Pomiary astronomiczno - geodezyjne, niezbędne do zorientowania łódzkiej sieci triangulacyjnej, przeprowadził prof. Tadeusz Banachiewicz, dyrektor obserwatorium astronomicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, wraz z asystentem Józefem Witkowskim i naczelnikiem Franciszkiem Walickim. Zostały one wykonane w czasie dwóch nocy (pomiędzy 10 i 12 sierpnia 1921 r.) na punkcie „R" (Retkinia), położonym w pobliżu kościoła przy ul. Retkińskiej.

Założona w latach 1918-1921 podstawowa osnowa geodezyjna służyła miastu przez kilkadziesiąt lat, a jej układ współrzędnych przetrwał do dziś. Umożliwiła wykonanie szczegółowych pomiarów sytuacyjno-wysokościowych do sporządzenia map jednostkowych poszczególnych kwartałów miasta w skali 1:250, a co za tym idzie opracowanie i realizację projektów miejskiej sieci wodociągowo - kanalizacyjnej.

Mapy jednostkowe zastąpiono kilka lat później mapą w skali 1:250 w układzie sekcyjnym, wykonaną na arkuszach kartonowych. Od połowy lat 30. rozpoczęto wprowadzanie mapy zasadniczej miasta w skali 1:1000, również w układzie sekcyjnym lecz na planszach aluminiowych. Mapy te wykorzystywane były aż po lata 70. XX w. do wszelkich prac projektowych i robót budowlanych prowadzonych na terenie Łodzi.

Źródło

Pierwsze 300 sztuk żeliwnych reperów wykonała firma Franciszka Pałaszewskiego. Miały one klasyczny kształt z płaską głowicą o średnicy 8 cm i klinem, który umieszczano w murze budynku. Na stronie frontowej znaku niwelacyjnego umieszczano jego numer i napis „NIWELACJA m. ŁODZI 1918”.
Do dziś przetrwało szczęśliwie wiele z tych reliktów. Podczas naszej wizyty w Łodzi, która miała miejsce latem 2016 roku, byłam wyczulona na tego typu obiekty i aktywnie się za nimi rozglądałam, spacerując ulicami miasta.
Dzięki temu możemy się pochwalić kilkoma zabytkowymi sztukami w naszej Forumowej kolekcji.

Podróż po Łodzi w poszukiwaniu znaków niwelacyjnych zaczynamy od punktu startowego, czyli reperu znajdującego się u zbiegu dzisiejszych ulic Juliana Tuwima i Henryka Sienkiewicza:
Załączniki
Ulica Juliana Tuwima 20 (1).JPG
Ulica Juliana Tuwima 20 (1).JPG (94.74 KiB) Przejrzano 2310 razy
Ulica Juliana Tuwima 20 (4).JPG
Ulica Juliana Tuwima 20 (4).JPG (43.74 KiB) Przejrzano 2310 razy
Ulica Juliana Tuwima 20 (3).JPG
Ulica Juliana Tuwima 20 (3).JPG (58.21 KiB) Przejrzano 2310 razy
Ulica Juliana Tuwima 20 (2).JPG
Ulica Juliana Tuwima 20 (2).JPG (70.15 KiB) Przejrzano 2310 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 16956
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Łódź - repery

Postautor: Karolina Kot » czwartek 10 lis 2016, 19:49

Ulica Juliana Tuwima 40:
Załączniki
Ulica Juliana Tuwima 40 (1).JPG
Ulica Juliana Tuwima 40 (1).JPG (83.65 KiB) Przejrzano 2309 razy
Ulica Juliana Tuwima 40 (4).JPG
Ulica Juliana Tuwima 40 (4).JPG (73.66 KiB) Przejrzano 2309 razy
Ulica Juliana Tuwima 40 (3).JPG
Ulica Juliana Tuwima 40 (3).JPG (82.66 KiB) Przejrzano 2309 razy
Ulica Juliana Tuwima 40 (2).JPG
Ulica Juliana Tuwima 40 (2).JPG (77.25 KiB) Przejrzano 2309 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 16956
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Łódź - repery

Postautor: Karolina Kot » czwartek 10 lis 2016, 19:51

Reper znajdujący się na Pałacu Poznańskiego, od strony ulicy Zachodniej:
Załączniki
Na Pałacu Poznańskiego (1).JPG
Na Pałacu Poznańskiego (1).JPG (84.06 KiB) Przejrzano 2309 razy
Na Pałacu Poznańskiego (3).JPG
Na Pałacu Poznańskiego (3).JPG (86.68 KiB) Przejrzano 2309 razy
Na Pałacu Poznańskiego (2).JPG
Na Pałacu Poznańskiego (2).JPG (107.7 KiB) Przejrzano 2309 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 16956
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Łódź - repery

Postautor: Karolina Kot » czwartek 10 lis 2016, 19:55

Ulica Stefana Pogonowskiego 23, od strony ulicy Stanisława Więckowskiego:
Załączniki
Stefana Pogonowskiego 23 (1).JPG
Stefana Pogonowskiego 23 (1).JPG (69.26 KiB) Przejrzano 2307 razy
Stefana Pogonowskiego 23 (2).JPG
Stefana Pogonowskiego 23 (2).JPG (115.93 KiB) Przejrzano 2307 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 16956
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Łódź - repery

Postautor: Karolina Kot » czwartek 10 lis 2016, 19:55

Ulica 6 Sierpnia 14:
Załączniki
Ulica 6 Sierpnia 14 (1).JPG
Ulica 6 Sierpnia 14 (1).JPG (46.46 KiB) Przejrzano 2307 razy
Ulica 6 Sierpnia 14 (3).JPG
Ulica 6 Sierpnia 14 (3).JPG (85.78 KiB) Przejrzano 2307 razy
Ulica 6 Sierpnia 14 (2).JPG
Ulica 6 Sierpnia 14 (2).JPG (95.13 KiB) Przejrzano 2307 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 16956
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Łódź - repery

Postautor: Karolina Kot » czwartek 10 lis 2016, 19:57

Ulica 6 Sierpnia, skrzyżowanie z ulicą Lipową. Znajdziemy tu ziemny reper niwelacyjny, znacznie młodszy metryką, najpewniej już powojenny:
Załączniki
Ulica 6 sierpnia, skrzyżowanie z Lipową, reper ziemny (1).JPG
Ulica 6 sierpnia, skrzyżowanie z Lipową, reper ziemny (1).JPG (127.36 KiB) Przejrzano 2306 razy
Ulica 6 sierpnia, skrzyżowanie z Lipową, reper ziemny (2).JPG
Ulica 6 sierpnia, skrzyżowanie z Lipową, reper ziemny (2).JPG (78.7 KiB) Przejrzano 2306 razy
Ulica 6 sierpnia, skrzyżowanie z Lipową, reper ziemny (3).JPG
Ulica 6 sierpnia, skrzyżowanie z Lipową, reper ziemny (3).JPG (125.85 KiB) Przejrzano 2306 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 16956
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Łódź - repery

Postautor: Karolina Kot » czwartek 10 lis 2016, 20:00

Ulica Podrzeczna 27:
Załączniki
Ulica Podrzeczna 27 (1).JPG
Ulica Podrzeczna 27 (1).JPG (78.1 KiB) Przejrzano 2305 razy
Ulica Podrzeczna 27 (3).JPG
Ulica Podrzeczna 27 (3).JPG (69.25 KiB) Przejrzano 2305 razy
Ulica Podrzeczna 27 (2).JPG
Ulica Podrzeczna 27 (2).JPG (154.95 KiB) Przejrzano 2305 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 16956
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Łódź - repery

Postautor: Karolina Kot » czwartek 10 lis 2016, 20:01

Ulica Rewolucji 1905, numer 20:
Załączniki
Ulica Rewolucji 1905, numer 20 (1).JPG
Ulica Rewolucji 1905, numer 20 (1).JPG (71.46 KiB) Przejrzano 2305 razy
Ulica Rewolucji 1905, numer 20 (3).JPG
Ulica Rewolucji 1905, numer 20 (3).JPG (73.48 KiB) Przejrzano 2305 razy
Ulica Rewolucji 1905, numer 20 (2).JPG
Ulica Rewolucji 1905, numer 20 (2).JPG (106.02 KiB) Przejrzano 2305 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 16956
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Łódź - repery

Postautor: Karolina Kot » czwartek 10 lis 2016, 20:03

Ulica Stanisława Przybyszewskiego 49:
Załączniki
Ulica Stanisława Przybyszewskiego 49 (1).JPG
Ulica Stanisława Przybyszewskiego 49 (1).JPG (72.13 KiB) Przejrzano 2304 razy
Ulica Stanisława Przybyszewskiego 49 (3).JPG
Ulica Stanisława Przybyszewskiego 49 (3).JPG (47.22 KiB) Przejrzano 2304 razy
Ulica Stanisława Przybyszewskiego 49 (2).JPG
Ulica Stanisława Przybyszewskiego 49 (2).JPG (65.45 KiB) Przejrzano 2304 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."

Posty: 16956
Rejestracja: niedziela 08 lut 2015, 20:46
Lokalizacja: Ząbkowice Śląskie

Re: Łódź - repery

Postautor: Karolina Kot » czwartek 10 lis 2016, 20:03

Ta sama ulica, reper ziemny:
Załączniki
Ulica Stanisława Przybyszewskiego - reper ziemny (2).JPG
Ulica Stanisława Przybyszewskiego - reper ziemny (2).JPG (64.93 KiB) Przejrzano 2304 razy
Ulica Stanisława Przybyszewskiego - reper ziemny (1).JPG
Ulica Stanisława Przybyszewskiego - reper ziemny (1).JPG (44.5 KiB) Przejrzano 2304 razy
Ulica Stanisława Przybyszewskiego - reper ziemny (3).JPG
Ulica Stanisława Przybyszewskiego - reper ziemny (3).JPG (57.44 KiB) Przejrzano 2304 razy
"Wszystko, co dzisiaj było dla nas pamiątką, jutro może być zasypane pyłem zapomnienia. Obowiązkiem żyjących jest zebrać te ułomki i okruchy najdroższych pamiątek przeszłości i w pamięci przyszłych pokoleń zapisać."


phpbb 3.1 styles demo

Wróć do „Repery i znaki niwelacyjne”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość